احمد على خان وزيرى
64
جغرافياى بلوچستان ( فارسى )
تهرود و راين و كوك و خبيص بناى تاختوتاز گذاشتند . به مرور جمّى غفير از اوباش كه طالب اين نوع امور بىعاقبت هستند [ 262 ] برگرد آنها جمع آمدند . آقاخان در بدايت حكمرانى ، تنبيه و ازالهء اين اشرار را بر ساير امور رجحان داده به نفس نفيس متوجّه دفع آنها گرديد . افاغنه چند كرّة در تهرود و ابارق و بم به مقابله و مقاتله مبادرت كردند . در هر نوبت شكست به افاغنه رسيده آخر الامر در قلعهء كروك محصور گرديدند . بعد از چهار ماه محاصره بقيّة السيف افاغنه به خدمت شتافته عذر خواستند معفّو گرديده [ 263 ] به توطّن جيرفت مأمور شدند . بعد از اين فتحعلى خان مهنى كه ساكن و رئيس بلوك اسفندقه بود از وصول به خدمت نكول « 1 » نمود . ابو الحسن خان ، برادر خود را با على محمّد خان برادرزاده ميرزا حسين وزير با قشون بلوك اقطاع و افشار و كوشك مأمور به قتال و اضمحلال او گردانيد . « 2 » آقا خان به سبب اين اغتشاش متوجّه تصرّف و تسخير بلوچستان نشد تا آنكه نوّاب فيروز ميرزاى [ 264 ] نصرة الدّوله از امارت فارس معزول و به ايالت كرمان منصوب گرديد . آقا خان را اين معنى بر خاطر گران آمده قبل از ورود شاهزاده تدارك قلعهدارى در ارگ بم مهيّا نموده و برادران خود ابو الحسن خان و محمّد باقر خان را به تاخت و تاز به هر طرف روانه نمود . ابو الحسن خان تا ماهان هفت فرسنگى شهر چاپيد و ميرزا حسين وزير كه راتق و فاتق امور كرمان بود سواره [ 265 ] و پياده از بلده و بلوك فراهم آورده شاهرخ خان پسر مرحوم ظهير الدّوله را به مدافعه آقا خان برانگيخت . در نزديكى ابارق ميانه شاهرخ خان و ابو الحسن خان محاربه عظيم دست داد . نسيم فتح بر پرچم علم شاهرخى وزيدن گرفت . ابو الحسن خان به قلعهء بم به خدمت برادر پيوست . شاهرخ خان در حوالى قلعه بنشست . مقارن اين حال نصرة الدّوله از فارس به دار الملك كرمان نزول [ 266 ] فرمود . شاهرخ خان را از سردارى معزول و طهماسبقلى خان قاجار را منصوب نمود . بعد از مراجعت شاهرخ خان شبى عساكر آقا خان از قلعه بيرون آمده و شبخوانى « 3 » به اردو زده
--> ( 1 ) . نكول : خوددارى كردن ، روگردانى . ( 2 ) . متن : پگرديدند . ( 3 ) . شبخوان : شبيخون زدن .